نیدل جمشیدی (Jamshidi Needle) یک سوزن توخالی بلند با لبه برنده مخروطی است که برای نمونه‌گیری از مغز استخوان، معمولاً از ستیغ ایلیاک خلفی،  است و امکان انجام همزمان آسپیراسیون (نمونه مایع) و بیوپسی مغز استخوان (نمونه بافت جامد) را فراهم می‌کند . این ابزار از دهه ۱۹۷۰ میلادی به‌عنوان استاندارد طلایی بیوپسی مغز استخوان شناخته می‌شود و همچنان رایج‌ترین وسیله دستی برای این منظور در سراسر جهان است .

مشخصات فنی و طراحی سوزن جمشیدی:

نیدل جمشیدی دارای طراحی منحصربه‌فردی است که آن را برای نفوذ به استخوان کورتیکال سخت و حفظ نمونه بافت مغز استخوان مناسب می‌کند:

• سایز و ابعاد: رایج‌ترین سایز این نیدل ۱۱ گیج با طول ۴ اینچ (۱۰ سانتی‌متر) است، هرچند سایزهای ۸ و ۱۳ گیج نیز موجود است .

• نوک تیز: نوک نیدل دارای لبه‌های برنده تیز (crown-shaped cutting tip) و شیارهای سطحی (serrations/flutes) است که کارایی سوراخ کردن استخوان کورتیکال سخت را افزایش می‌دهد .

• مکانیزم حفظ نمونه: قسمت دیستال (نزدیک به نوک) نیدل قطر داخلی کمتری نسبت به قسمت پروگزیمال (نزدیک به دسته) دارد. این طراحی پله‌مانند (internal step) به‌عنوان یک شانه عمل کرده و از لیز خوردن نمونه بیوپسی که کمی منبسط است، در حین خروج نیدل جلوگیری می‌کند.

• اجزای کمکی:نمونه گیری با نیدل جمشیدی معمولاً با یک گهواره جمع‌آوری مغز استخوان (marrow acquisition cradle) یا sleeve همراه است . برای به دام انداختن و نگه داشتن نمونه در حین خروج نیدل استفاده دارد . مدل‌های جدیدتر مانند Jamshidi Evolve دارای علامت‌گذاری‌های سانتی‌متری روی کانولا و استاپ عمق برای کنترل دقیق‌تر نفوذ هستند .

کاربردهای بالینی سوزن جمشیدی:

کاربرد اصلی نیدل جمشیدی، بیوپسی مغز استخوان برای تشخیص و پیگیری بیماری‌های خونی و غیرخونی است. این روش در موارد زیر کاربرد دارد:

• تشخیص بیماری‌های خون: ارزیابی کم‌خونی، لوسمی، لنفوم، مولتیپل میلوما و سایر اختلالات خون‌ساز .

• مرحله‌بندی لنفوم: بیوپسی با نیدل جمشیدی برای تشخیص درگیری مغز استخوان در لنفوم بدخیم و ارتقاء مرحله بیماری (به‌عنوان مثال از مرحله I-III به IV) استفاده دارد.</span>

• بررسی متاستاز: در بیماران با تومورهای جامد، بیوپسی مغز استخوان می‌تواند برای تشخیص سلول‌های توموری منفرد (isolated tumor cells) به کار رود، هرچند حساسیت آن در مقایسه با بیوپسی از استخوان‌های مجاور تومور (مانند دنده) پایین‌تر گزارش شده است .

• بیوپسی استخوان: نمونه گیری با نیدل جمشیدی برای بیوپسی ضایعات استخوانی (مانند مهره‌ها) نیز استفاده می‌شود، جایی که دسترسی به بافت برای تشخیص ماهیت ضایعه (خوش‌خیم یا بدخیم) ضروری است .

• آسپیراسیون و بیوپسی همزمان: این نیدل امکان انجام آسپیراسیون مغز استخوان (برای بررسی سیتولوژی و فلوسایتومتری) و بیوپسی مغز استخوان (برای بررسی هیستولوژی و بافت‌شناسی) را از همان محل ورود فراهم می‌کند .

محاسن سوزن بیوپسی مغز استخوان :

• کیفیت بالای نمونه: مطالعات نشان می‌دهند که نمونه‌های به‌دست‌آمده با نیدل جمشیدی از نظر طول قابل ارزیابی و مساحت مغز استخوان با نمونه‌های به‌دست‌آمده از دستگاه‌های برقی (مانند OnControl) قابل مقایسه هستند .

  &lt;/li>

• کاهش آرتیفکت: در مقایسه با دستگاه‌های برقی، نمونه‌های به‌دست‌آمده از نیدل جمشیدی آرتیفکت آسپیراسیون کمتری دارند. در یک مطالعه، در اکثر نمونه‌های گروه دستی (Jamshidi)، آرتیفکت آسپیراسیون کمتر از ۱۰٪ بود، در حالی که در گروه برقی، اکثر نمونه‌ها آرتیفکت بیش از ۱۰٪ داشتند .

  </li>

• ایمنی و عوارض کم: بیوپسی با نیدل جمشیدی یک روش ایمن است. در مطالعات متعدد، عوارض جدی به‌ندرت گزارش شده است .

• سادگی تکنیک</span>ساده است و نیازی به دستکاری پیچیده سوزن در داخل بیمار برای تثبیت نمونه ندارد، که می‌تواند تحمل روش را برای بیمار آسان‌تر کند .

معایب و محدودیت‌های سوزن جمشیدی:

• نیاز به دستگاه کمکی برای حفظ نمونه: برخلاف برخی نیدل‌های جدیدتر (مانند Moeller)، نیدل جمشیدی به یک گهواره یا sleeve اضافی برای به دام انداختن نمونه در حین خروج نیاز دارد. این مرحله اضافی می‌تواند زمان procedure را افزایش دهد .

• نفوذ دشوار در استخوان‌های سخت: اگرچه نوک نیدل برای نفوذ به استخوان طراحی شده،مواردی که کورتیکال استخوان ضخیم یا اسکلروتیک باشد (مانند استئواسکلروز یا واکنش استئوبلاستیک به متاستاز)، نفوذ با نیروی دستی ممکن است دشوار باشد و نیاز به استفاده از آداپتور و دریل برقی داشته باشد .

• آرتیفکت و آسیب بافتی: اگرچه کمتر از دستگاه‌های برقی، اما نیدل جمشیدی نیز ممکن است باعث خردشدگی (crush artefact) در لبه نمونه شود. مطالعات نشان می‌دهند که نمونه‌های به‌دست‌آمده توسط افراد غیرمتخصص (non-laboratory trainees) با هر نوع نیدلی، کوچک‌تر و دارای خردی و بافت پیوندی بیشتری هستند .

• حساسیت پایین در برخی کاربردها: در تشخیص سلول‌های توموری منفرد در مغز استخوان بیماران مبتلا به سرطان ریه و مری، بیوپسی ستیغ ایلیاک با نیدل جمشیدی در مقایسه با رزکسیون دنده حساسیت کافی نداشت و در هیچ موردی نتوانست سلول‌های توموری را تشخیص دهد .

نمونه گیری با نیدل جمشیدی:

<span class=””>نیدل بایوپسی مغز استخوان  با وجود گذشت بیش از پنج دهه از معرفی آن، همچنان یک ابزار قابل اعتماد و پرکاربرد برای بیوپسی مغز استخوان است. طراحی منحصربه‌فرد نوک و کانال داخلی آن، کیفیت نمونه خوبی را تضمین می‌کند و در مقایسه با دستگاه‌های برقی، آرتیفکت کمتری ایجاد می‌کند. با این حال، محدودیت‌هایی مانند نیاز به گهواره جمع‌آوری و دشواری نفوذ در استخوان‌های بسیار سخت وجود دارد. انتخاب نیدل جمشیدی در مقابل گزینه‌های جدیدتر باید بر اساس مهارت اپراتور، ماهیت بافت بیمار و نیازهای تشخیصی انجام گردد.