فتق اینگوینال راست شایعترین نوع فتق کشاله ران است که در آن بخشی از روده یا بافت چربی از طریق نقطه ضعفی در عضلات دیواره شکم، در سمت راست ناحیه کشاله ران بیرون میزند. این سمت به دلایل آناتومیک دوران جنینی، بیش از سمت چپ در معرض فتق قرار دارد.
چرا فتق اینگواینال راست شایعتر است؟
دلیل اصلی این پدیده به تکامل جنینی بازمیگردد. در پسران، بیضهها در دوران جنینی از داخل شکم از طریق کانال اینگوینال به کیسه بیضه حرکت میکنند. بیضه راست کمی دیرتر از بیضه چپ این مسیر را طی میکند و در نتیجه، کانال مربوطه (Processus Vaginalis) دیرتر بسته میگردد.
آمار و شیوع فتق اینگواینال راست:
دادههای اپیدمیولوژیک این برتری سمت راست را تأیید میکنند:
-
در مطالعهای روی ۲۷,۴۰۸ مرد جوان (۲۰ تا ۲۲ ساله)، از ۸۸۵ مورد فتق اینگوینال تشخیص دادهشده، ۵۴.۱٪ در سمت راست و ۳۹.۷٪ در سمت چپ بودند.
-
مطالعهای مبتنی بر جمعیت در Olmsted County نشان داد نسبت بروز فتق راست به چپ در مردان ۱.۲ به ۱ و در زنان ۱.۴ به ۱ است.
-
منابع معتبر بالینی نیز تأیید میکنند که فتق اینگوینال معمولاً در سمت راست بیشتر از سمت چپ تشکیل میگردد.
علائم فتق اینگوینال راست:
علائم فتق سمت راست مشابه سایر فتقهای اینگوینال است:
برجستگی قابل مشاهده یا لمس در سمت راست کشاله ران یا کیسه بیضه. این برجستگی هنگام ایستادن، سرفه یا فشار آوردن واضحتر میشود و ممکن است در حالت دراز کشیدن کوچکتر شود یا ناپدید گردد.
احساس ناراحتی یا درد مبهم در ناحیه کشاله ران راست، بهویژه هنگام خم شدن، بلند کردن اجسام یا سرفه.
احساس سنگینی یا فشار در ناحیه کشاله ران که با فعالیت بدتر میگردد.
عوارض و علائم اورژانسی
مانند هر فتق اینگوینال، فتق سمت راست نیز میتواند دچار عوارض جدی گردد:
گیر افتادن (Incarceration): محتویات فتق در کانال اینگوینال به دام میافتد و قابل بازگرداندن با فشار ملایم نیست.
خفگی (Strangulation): جریان خون به بافت گیر افتاده قطع میشود که یک وضعیت تهدیدکننده زندگی است و نیاز به جراحی فوری دارد. علائم شامل درد شدید و مداوم، تهوع، استفراغ، تب، و تغییر رنگ برجستگی به قرمز یا تیره است.
درمان فتق اینگواینال راست:
جراحی تنها راه درمان قطعی فتق اینگوینال راست است. فتق خودبهخود بهبود نمییابد.
طبق راهنمای Merck Manuals، در مردانی که فتق اینگوینال بدون علامت دارند، جراحی لازم نیست مگر اینکه علائم ایجاد شود. اما در زنان و افرادی که فتق علامتدار دارند، ترمیم جراحی توصیه میشود. فتقهای گیر افتاده یا خفهشده نیاز به جراحی اورژانسی دارند.
روشهای جراحی شامل ترمیم باز (با برش در ناحیه کشاله ران و معمولاً استفاده از مش مصنوعی) و ترمیم لاپاراسکوپی (کمتهاجمی با برشهای کوچک) است.
نکته مهم برای پیگیری
اگر فتق در سمت راست تشخیص داده شد، پزشک ممکن است سمت چپ را نیز بررسی کند، زیرا احتمال ابتلا به فتق در سمت مقابل وجود دارد. در صورت مشاهده علائم هشداردهنده (درد ناگهانی و شدید، تهوع، استفراغ، تب، یا تغییر رنگ برجستگی)، بلافاصله به اورژانس مراجعه کنید.
