حلقه پساری

راهنمای جامع حلقه‌های پساری (رینگ،دونات و رینگ ساپورت):

حلقه پساری، به‌عنوان رایج‌ترین و پرکاربردترین نوع وسایل حمایتی واژینال، نقش کلیدی در مدیریت غیرجراحی افتادگی اندام‌های لگنی (Pelvic Organ Prolapse) ایفا می‌کنند. انتخاب نوع مناسب بر اساس شدت افتادگی، آناتومی واژن و نیازهای فردی بیمار انجام می‌گردد. در این راهنما، انواع اصلی ان پساری شامل رینگ ساده، رینگ ساپورت و دوناترا به‌طور کامل بررسی می‌کنیم.

اصول کلی:حلقه پساری حمایتی در مقابل پساری‌های فضاگیر:

پساری‌ها به دو دسته کلی تقسیم می‌گردند که مبنای انتخاب نوع مناسب هستند:

• پساری‌های حمایتی (Support Pessaries):این نوع پساری‌ها با قرار گرفتن بر روی سیمفیز پوبیس (استخوان شرمگاهی) و فورنیکس خلفی واژن، اندام‌های لگنی را به سمت بالا حمایت می‌کنند. برای افتادگی‌های خفیف تا متوسط (مراحل I و II) مناسب‌تر هستند. پساری رینگ  و نوع رینگ با ساپورت  در این گروه قرار می‌گیرند.

• پساری‌های فضاگیر (Space-filling Pessaries):این نوع پساری‌ها با پر کردن فضای واژن و ایجاد مکش یا فشار حجمی، در جای خود باقی می‌مانند. برای افتادگی‌های شدیدتر (مراحل III و IV) که حمایت عضلانی کافی وجود ندارد، اند. پساری دونات و پساری  ژلهورن در این دسته قرار می‌گیرند.

۱. حلقه پساری ساده (Ring Pessary)

تعریف و کاربرد:

این نوع رایج‌ترین و پرکاربردترین نوع پساری است که به دلیل طراحی اسان و سهولت کاربرد، اولین کیس در اکثر موارد محسوب می‌گردد. این نوع پساری برای انواع افتادگی‌های خفیف تا متوسط از جمله سیستوسل (افتادگی مثانه)، رکتوسل (افتادگی رکتوم) و افتادگی خفیف رحم کاربرد دارد.

ویژگی‌ها و مزایای پساری رینگ:

• سهولت در جاگذاری و خارج‌سازی:طراحی ساده حلقه امکان جاگذاری و خارج‌سازی آسان را فراهم می‌کند و بیماران می‌توانند با آموزش مناسب، مدیریت آن را خود بر دست بگیرند.

• امکان برقراری رابطه جنسی:با توجه به اینکه فضای واژن را به طور کامل پر نمی‌کند، معمولاً نیازی به خارج‌سازی آن در هنگام فعالیت جنسی نیست، هرچند ممکن است برای برخی افراد ناراحت‌کنند باشد.

• جنس و اندازه‌ها:این پساری ها معمولاً از سیلیکون هستند. قطر خارجی آن‌ها در سایزهای مختلف از ۴۴ تا ۱۲۷ میلی‌متر موجود است.پساری رینگ سیلیکونیانعطاف‌پذیرتر بوده و برای افرادی که خودشان پساری را مدیریت می‌کنند، مناسب‌تر هستند.

• نیاز به تعویض دوره‌ای:درصورتی‌که بیمار خودش پساری را مدیریت کند، ویزیت‌های دوره‌ای معمولاً سالانه انجام می‌گردد.. در غیر این صورت، تعویض هر ۶ ماه یکبار پیشنهاد می‌گردد.

نکات کلیدی در جاگذاری پساری واژینال:

برای جاگذاری، حلقه جمع ش و به شکل عدد ۸ درمی‌آید یا از وسط تا می‌گردد تا به راحتی وارد واژن گردد. پس از قرارگیری، لبه جلویی حلقه باید پشت استخوان شرمگاهی و لبه پشتی آن در فورنیکس خلفی واژن قرار گیرد. وجود دهانه رحم در پشت حلقه باید بررسی گردد.

۲.حلقه پساری رینگ با ساپورت (Ring with Support Pessary)

تعریف و کاربرد

این مدل، نوعی پیشرفت  از رینگ است که یک غشای حمایت‌کنند(معمولاً با سوراخ‌های زهکشی) در مرکز آن قرار دارد. این غشا از افتادن رحم یا دیواره‌های واژن از داخل حلقه جلوگیری می‌کند و برای مواردی که افتادگی شدیدتر است یا بیمار احساس می‌کند حلقه ساده حمایت کافی را فراهم نمی‌کند،  است. این نوع پساری به‌ویژه برای افتادگی دیوار قدامی واژن (سیستوسل) و افتادگی‌های خفیف تا متوسط اپیکال بسیار مؤثر است.

ویژگی‌ها و مزایا

• حمایت بیشتر:غشای مرکزی از پرولاپس  رحم یا واژن از داخل پساری رینگجلوگیری کرده و حمایت بیشتری را فراهم می‌کند.

• سهولت استفاده:مانند حلقه ساده، جاگذاری و خارج‌سازی آن نسبتاً آسان است و بیمار می‌تواند آن را مدیریت کند.

• امکان برقراری رابطه جنسی:با وجود غشای مرکزی، همچنان امکان برقراری رابطه جنسی با این پساری وجود دارد.

• کاربرد در بی‌اختیاری ادراری:نوع خاصی از این پساری با یک برجستگی (knob)  است که با حمایت از گردن مثانه، به درمان بی‌اختیاری استرسی ادرار نیز کمک می‌کند.

نحوه انتخاب:

اگر افتادگی رحم به حدی است که هنگام استفاده از پساری ساده، بیمار احساس می‌کند رحم از حلقه عبور می‌کند یا حمایت کافی احساس نمی‌گردد، پساری با ساپورت گزینه مناسب‌تری است.

۳. پساری دونات (Donut Pessary):

تعریف و کاربرد:

پساری دونات یک حلقه توپر و حجیم از جنس سیلیکون است که برای پر کردن فضای واژن  است. این نوع پساری یک گزینه فضاگیر محسوب می‌گردد و به‌طور خاص برای موارد زیر کاربرد دارد:

• افتادگی‌های شدید رحم (مراحل III و IV).

• پرولاپس کامل واژن پس از هیسترکتومی.

• مواردی که حلقه‌های حمایتی به دلیل گشاد بودن لبه واژن یا ضعف شدید عضلات لگن، به خوبی نگهداری نمی‌گردد.

• افتادگی دیواره خلفی واژن (رکتوسل) که سایر پساری‌ها در درمان آن کمتر مؤثرند.

ویژگی‌ها و چالش‌های حلقه پساری دونات:

• نگهداری بهتر در موارد شدید:به دلیل حجم بالا، حتی در بیمارانی که حمایت عضلانی بسیار ضعیفی دارند، به خوبی در جای خود باقی می‌ماند.

• دشواری در جاگذاری و خارج‌سازی:به دلیل اندازه و ضخامت، خارج‌سازی آن حتی برای پزشکان مجرب نیز دشوار است و مدیریت توسط خود بیمار معمولاً امکان‌پذیر نیست. بیماران باید برای تعویض و بررسی دوره‌ای (معمولاً هر ۳ تا ۶ ماه) به مراکز درمانی مراجعه کنند.

• عدم امکان برقراری رابطه جنسی:به دلیل پر کردن کامل فضای واژن، با این پساری در جای خود، امکان برقراری رابطه جنسی وجود ندارد و باید قبل از آن خارج گردد.

• جاگذاری:پس از جمع کردن بین انگشتان، با حرکت مارپیچی وارد واژن شده و به سمت بالا هدایت می‌شود تا رحم یا اپکس واژن پشت آن قرار گیرد.

جمع‌بندی و راهنمای انتخاب:

انتخاب نوع مناسب پساریبر اساس شدت و نوع افتادگی و همچنین توانایی بیمار در مدیریت آن صورت می‌گیرد:

یک رویکرد گام‌به‌گام برای انتخاب پساری معمولاً با حلقه با ساپورت آغاز می‌گردد و در صورت عدم موفقیت، به سمت گزینه‌های فضاگیرتر مانند ژلهورن و سپس دونات پیش می‌رود. مشورت با متخصص زنان و زایمان برای انتخاب دقیق‌ترین و مناسب‌ترین گزینه بر اساس آناتومی و شرایط خاص هر فرد ضروری است.