واکسن انفولانزا و عوارض ان :

بخش اول: عوارض واکسن آنفولانزا

واکسن آنفولانزا یکی از ایمن‌ترین و مؤثرترین ابزارهای پیشگیری از بیماری آنفولانزا است. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، این واکسن‌ها بیش از ۶۰ سال است که مورد استفاده قرار می‌گیرند و پروفایل ایمنی عالی دارند. عوارض جانبی معمولاً خفیف هستند و خودبه‌خود طی چند روز برطرف می‌گردند.

واکسن انفولانزا و عوارض ان:

شایع‌ترین عارضه جانبی واکسن تزریقی آنفولانزا، درد، قرمزی یا تورم در محل تزریق است که در ۶۰ تا ۸۰ درصد دریافت‌کنندگان رخ می‌دهد. سایر عوارض واکسن انفولانزا  شایع عبارتند از:

• سردرد

• تب خفیف

• حالت تهوع

• دردهای عضلانی

تب و دردهای عضلانی معمولاً در افرادی که برای اولین بار واکسینه می‌شوند شایع‌تر است.

بعضی مشکلات مربوط به واکسن انفولانزا و عوارض ان  نادر است:

عوارض جدی بسیار نادر هستند. یک واکنش آلرژیک شدید (آنافیلاکسی) ممکن است در حدود ۱ تا ۲ نفر در هر یک میلیون دوز تزریق‌شده رخ دهد. نشانه‌های این واکنش شامل مشکلات تنفسی، گرفتگی صدا، تورم اطراف چشم یا لب‌ها، کهیر، رنگ‌پریدگی، ضعف، ضربان قلب سریع یا سرگیجه است که معمولاً طی چند دقیقه تا چند ساعت پس از تزریق ظاهر میگردند.

همچنین، برخی مطالعات ارتباط احتمالی کوچکی بین واکسن تزریقی آنفولانزا و سندرم گیلن-باره (GBS) را نشان داده‌اند. این خطر کمتر از ۱ تا ۲ مورد در هر یک میلیون نفر واکسینه‌شده تخمین زده شده است. نکته مهم اینکه خطر بروز GBS پس از خودِ بیماری آنفولانزا بیشتر از پس از واکسیناسیون است.

واکسن انفولانزا و عوارض ان (غش کردن پس از تزریق)

مانند سایر تزریقات، واکسن آنفولانزا می‌تواند گاهی باعث غش کردن گردد. به همین دلیل توصیه می‌گردد افراد پس از دریافت واکسن، حدود ۱۵ دقیقه در محل واکسیناسیون تحت نظر بمانند.

تفاوت تزریق  واکسن انفولانزا و عوارض ان انفولانزا با اسپری بینی:

واکسن اسپری بینی (LAIV) عوارض متفاوتی دارد. شایع‌ترین عوارض آن شامل آبریزش بینی یا گرفتگی بینی، تب و گلودرد است. تب در کودکان ۲ تا ۶ ساله پس از دوز اول اسپری بینی شایع‌تر است (۱۶٪ در مقابل ۱۱٪ در دارونما).

بخش دوم: نحوه تزریق واکسن آنفولانزا:

مسیر تزریق

اکثر واکسن‌های آنفولانزا به‌صورت تزریق عضلانی (Intramuscular) تجویز می‌گردند. یک نوع واکسن نیز به‌صورت اسپری داخل بینی (Intranasal) موجود است.

محل تزریق بر اساس سن:

طبق راهنمای سازمان جهانی بهداشت، محل تزریق واکسن عضلانی آنفولانزا بر اساس سن تعیین می‌گردد:

• نوزادان ۶ تا ۱۲ ماهه:عضله جلولیteral (بیرونی) ران

• کودکان بالای ۱۲ ماه و بزرگسالان:عضله دلتوئید در بازوی بالا

دوز واکسن انفولانزا

• بزرگسالان و کودکان ۹ سال به بالا:یک دوز ۰.۵ میلی‌لیتری

• کودکان ۶ تا ۳۵ ماه:دوز کودکان ۰.۲۵ میلی‌لیتر

• کودکان ۶ ماه تا ۸ سال که قبلاً واکسینه نشده‌اند:دو دوز با فاصله حداقل ۴ هفته

شرایط نگهداری واکسن:

واکسن آنفولانزا باید در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد نگهداری گردد و از قرار گرفتن در معرض نور و یخ‌زدگی جلوگیری گردد.

نکات مهم پیش از تزریق

• افراد با بیماری خفیف مانند سرماخوردگی می‌توانند واکسینه گردند، اما افرادی که بیماری متوسط تا شدید دارند باید تا بهبودی صبر کنند.

• واکسن آنفولانزا می‌تواند همزمان با سایر واکسن‌ها تزریق گردد.

• واکسن آنفولانزانمی‌تواندباعث ایجاد بیماری آنفولانزا شود، زیرا حاوی ویروس غیرفعال است.

زمان دقیق خراب شدن واکسن آنفولانزا در دمای نامناسب، قابل تعیین نیست و به شدت به نوع واکسن، دمای دقیق و مدت زمان قرارگیری بستگی دارد.به همین دلیل، هیچ متخصصی نمی‌تواند بدون اطلاع از جزئیات، حکم قطعی بدهد.

با این حال، اگر واکسن آنفولانزا (که باید در یخچال بین ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد نگهداری شود) برای مدتی در دمای اتاق (حدود ۲۰ تا ۲۵ درجه) قرار بگیرد، طبق منابع معتبر می‌توان به این یافته‌ها استناد کرد:

• مطالعه‌ای روی واکسن ساب‌یونیت آنفولانزا (۲۰۰۶):این مطالعه نشان داد که قرار گرفتن واکسن به مدت۲ هفتهدر دمای اتاق، به‌طور کلی به ادعای ماندگاری یک‌ساله آن در یخچال آسیب جدی نمی‌زند.

• مطالعه‌ای روی واکسن غیرفعال آنفولانزا (۲۰۱۹):این تحقیق نشان داد که واکسن موجود در سرنگ‌های پلاستیکی، پس از۳۰ ساعتقرارگیری در دمای اتاق، فعالیت خود را حفظ می‌کند. با این حال، پس از۷ روز، شواهدی از کاهش فعالیت دیده شد.

• داده‌های یک پتنت (۲۰۰۷):تحلیل‌ها نشان می‌دهد که در دمای ۲۵ درجه سانتی‌گراد، سرعت تخریب آنتی‌ژن واکسن آنفولانزاحداقل ۶ برابرسریع‌تر از دمای ۵ درجه است. در بدترین حالت، ماندگاری یک واکسن از ۱۰۴ هفته در یخچال به۱۶ هفتهدر دمای اتاق کاهش یافته است.

• حساسیت بین سویه‌ها:یک مطالعه دیگر نشان داد که پایداری سویه‌های مختلف ویروس آنفولانزا در دماهای بالاتر متفاوت است. به عنوان مثال، سویهH1N1در مقایسه با H3N2 و B نسبت به دما حساس‌تر است.

 قانون طلایی و اقدام صحیح:

با توجه به عدم قطعیت موجود،هرگز نباید واکسنی را که در دمای نامناسب قرار گرفته، بدون تأیید رسمی تزریق کنید.طبق دستورالعمل مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، در صورت بروز چنین اتفاقی (که به آن “Temperature Excursion” یا تخطی دمایی می‌گویند) باید این مراحل را انجام دهید:

1. برچسب‌گذاری:واکسن را با برچسب“DO NOT USE” (استفاده نکنید)مشخص کنید.

2. جداسازی:آن را در یک ظرف جداگانه و دور از سایر واکسن‌ها قرار دهید.

3. تماس فوری:باسازمان غذا و دارویامرکز بهداشت استان/شهرخود تماس بگیرید و جزئیات (دمای دقیق، مدت زمان، نوع واکسن) را گزارش دهید تا آن‌ها با توجه به اطلاعات تولیدکننده تصمیم نهایی را بگیرند.

4. مهم:واکسن را دور نریزید، زیرا ممکن است هنوز قابل استفاده باشد و دور ریختن آن باعث هدررفت منابع می‌شود.

اگر واکسن آنفولانزا برای مدتی (مثلاً چند ساعت تا چند روز) در دمای اتاق بوده، بسته به شرایط ممکن است هنوز قابل استفاده باشد، امافقط مرجع رسمی می‌تواند این را تأیید کند.

مشخصات و ویژگی‌های واکسن هلندی:

این واکسن یک واکسن چهارظرفیتی (Tetra) است، یعنی از شما در برابر چهار سویه مختلف ویروس آنفولانزا (دو نوع A و دو نوع B) محافظت می‌کند .

• گروه سنی مجاز: برای افراد بالای ۶ ماه (کودکان و بزرگسالان) قابل استفاده است .

• ایمنی‌زایی: مقامات بهداشتی ایران از آن به عنوان واکسنی با ایمنی‌زایی بالا یاد کرده‌اند .

 برنامه واکسیناسیون واکسن هلندی (دوز)

برنامه تزریق بسته به سن و سابقه واکسیناسیون فرد متفاوت است:

• کودکان ۶ ماه تا زیر ۹ سال (که قبلاً واکسن نزده‌اند): نیاز به دو دوز دارند که دوز دوم باید حداقل ۴ هفته (یک ماه) بعد از دوز اول تزریق گردد.

• افراد ۹ سال به بالا: تنها یک دوز کافی است و باید هر سال تکرار گردد.

 نکته مهم برای خرید

اگر به دنبال تهیه این واکسن هستید، حتماً از داروخانه بخواهید تا تاریخ انقضا و سویه‌های به‌روز شده آن را بررسی کند، زیرا ترکیب سویه‌ها هر سال توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) تغییر می‌کند و واکسن باید مربوط به فصل جاری باشد.