کاربرد چسب گلوبرن (Glubran)؛ نسل جدید چسبهای جراحی سیانواکریلات:
کاربرد چسب گلوبرنچسبهای جراحی سیانواکریلات یکی از پیشرفتهای مهم در زمینه تکنیکهای کم تهاجمی در پزشکی است. در این میان، چسب گلوبرن (Glubran) محصول شرکت ایتالیایی GEM SRL، به دلیل اصلاحات ساختاری منحصربهفرد خود، جایگاه ویژهای در جراحیهای مختلف و رادیولوژی مداخلهای پیدا کرده است. این چسب در دو نوع اصلی Glubran 2 و Glubran Tiss 2 عرضه میگردند. هر یک با تغییر در ترکیب مونومری خود، خواص فیزیکوشیمیایی متفاوتی را برای کاربردهای بالینی خاص ارائه میدهند.
در ادامه به بررسی جامع این دو نوع چسب، ترکیب شیمیایی، ویژگیها، سرعت پلیمریزاسیون، کاربردهای بالینی اثباتی در مطالعات معتبر و مزایای هر یک نسبت به دیگری میپردازیم.
بخش اول: معرفی کلی چسبهای سیانواکریلات و سازوکار عملکرد:
چسبهای سیانواکریلات، مونومرهای مایعی هستند که در تماس با سطوح مرطوب (مانند خون یا بافت) واکنش پلیمریزاسیون سریع exothermic (گرمازا) انجام داده و به یک پلیمر جامد و چسبنده تبدیل میگردند. این چسبها پس از پلیمریزاسیون، به تدریج در بدن تخریب و جذب میگردند. مشکل اصلی نسل اول این چسبها (مانند NBCA خالص)، سرعت پلیمریزاسیون بسیار بالا و ایجاد گرمای نسبتاً زیاد در حین واکنش بود که میتوانست منجر به نکروز بافتی و چسبندگی بیش از حد کاتتر در کاربردهای عروقی گردد.
گلوبرن با افزودن مونومرهای اصلاحکننده، این مشکلات را به طور قابل توجهی کاهش داده است.
چسب Glubran 2 :
ترکیب شیمیایی چسب گلوبرن نوع 2:
Glubran 2 از ترکیب مونومر اصلی n-butyl-2-cyanoacrylate (NBCA) با یک مونومر اختصاصی به نام Methacryloxysulfolane (MS) است. این ترکیب که توسط شرکت سازنده به ثبت رسیده است، به عنوان یک چسب سیانواکریلات اصلاحی (modified cyanoacrylate) مطرح است.
ویژگیهای کلیدی:
۱. سرعت پلیمریزاسیون :
یکی از مهمترین مزایای Glubran 2، سرعت پلیمریزاسیون آهسته و کنترلی آن است. بر اساس جدول مقایسه منتشری در پایگاه داده NIH، Glubran 2 در مقایسه با NBCA خالص که در عرض ۴-۵ ثانیه پلیمر میگردد، سرعت پلیمریزاسیون کمتری دارد . این ویژگی به جراح یا رادیولوژیست این امکان را میدهد که زمان کافی برای تزریق دقیق چسب داشته باشد و از چسبیدن زودهنگام به کاتتر یا بافتهای ناخواسته جلوگیری کند.
۲. دمای پلیمریزاسیون پایین:
واکنش پلیمریزاسیون در Glubran 2 با تولید گرمای کمتر (حداکثر حدود ۴۵ درجه سانتیگراد) همراه است. این موضوع خطر آسیب حرارتی به بافتهای ظریف (به ویژه در دیواره عروق) را به شدت کاهش میدهد.
۳. قابلیت استفاده درون عروقی (Endovascular):
Glubran 2 دارای مهر تأیید CE برای کاربردهای درون عروقی است. این مجوز به این معناست که این چسب برای آمبولیزاسیون عروقی (مسدود کردن عمدی رگهای خونی) در مواردی مانند:
-
مالفورماسیونهای شریانی-وریدی (AVM)
-
خونریزیهای گوارشی
-
آنوریسمها
-
تومورهای عروقی
، تایید شده است .
کاربرد چسب گلوبرن Glubran 2:
الف) جلوگیری از خونریزی در اندوسکوپی:
در یک کارآزمایی بالینی پیشگامانه که در مجله International Journal of Colorectal Disease ، محققان به سرپرستی Martines و همکاران، تأثیر Glubran 2 را در جلوگیری از خونریزی تأخیری پس از رزکسیون آندوسکوپیک مخاطی (EMR) پولیپهای بزرگ کولون (با اندازه بیش از ۲ سانتیمتر) بررسی کردند. در این مطالعه، بیماران به دو گروه تقسیم گشتند: گروه اول تنها تحت EMR قرار گرفتند و گروه دوم علاوه بر EMR، مقدار ۰.۳ میلیلیتر گلو 2 به صورت اسپری موضعی روی محل رزکسیون دریافت کردند. نتایج نشان داد که در گروه کنترل (بدون چسب)، خونریزی تأخیری در ۱۳.۳٪ از بیماران رخ داد، در حالی که در گروه دریافتکننده Glu 2 هیچ موردی از خونریزی ثبت نشد (مقدار p = 0.48) . این یافته نشان میدهد که گلوبرن نوع دو یک هموستاتیک مؤثر در محیط اندوسکوپی است.
کاربرد چسب گلوبرن Glubran Tiss 2 :
ترکیب شیمیایی
Glubran Tiss 2 نوع جدیدتر این چسب است که از ترکیب NBCA با 2-Octyl-Cyanoacrylate (OCA) است. OCA یک مونومر با زنجیره جانبی طولانیتر است که به پلیمر نهایی خاصیت کشسانی (Elasticity) میبخشد.
ویژگیهای کلیدی:
۱. کشسانی بالا:
مهمترین تفاوت Glubran Tiss 2 با نوع ۲، وجود OCA است که انعطافپذیری بسیار خوبی به چسب میدهد. NBCA خالص استحکام کششی بالایی دارد اما سفت و شکننده (brittle) است. در Glubran Tiss 2، این شکنندگی به طور چشمگیری کاهش یافته و چسب میتواند همراه با بافت نرم حرکت کند.
۲. استحکام چسبندگی مناسب:
طبق مستندات فنی، استحکام کششی Glubran Tiss 2 حدود ۲۷.۳۴ نیوتن است که برای ثابت کردن مش هرنیا یا اتصال بافتهای نرم کاملاً کافی است.
۳. کلاس دستگاه پزشکی:
Glubran Tiss 2 در کلاس IIa دستگاههای پزشکی قرار میگیرد (در مقایسه با کلاس III برای Glubran 2)، که نشاندهنده ریسک متوسط آن است و عمدتاً برای کاربردهای سطحی و جراحی عمومی تأیید شده است، نه برای استفاده مستقیم داخل عروقی.
کاربردهای اصلی نوع دو:
از آنجا که اکثر تحقیقات منتشر شده تا سال ۲۰۲۶ عمدتاً بر روی Glubran 2 متمرکز بودهاند، اطلاعات بالینی Glubran Tiss 2 عمدتاً مبتنی بر بروشورهای شرکت سازنده و مستندات فنی است:
-
تثبیت مش در جراحی فتق (Hernia Mesh Fixation): خاصیت کشسانی Glubran Tiss 2 آن را به بهترین گزینه برای نواحی با حرکت دائمی مانند دیواره شکم تبدیل کرده است. این چسب از جدا شدن مش ( mesh detachment ) در بلندمدت جلوگیری میکند.
-
جراحیهای اطفال: به دلیل بیخطر بودن نسبی و عدم نیاز به بخیه، در اعمال جراحی کودکان کاربرد دارد.
-
چسباندن بافت نرم در جراحیهای باز و لاپاراسکوپی.
پس چسب گلوبرن در کنار چسب دورراسیل مغزی در برخی پروسیژرهای جراحی کاربرد دارد.